Dərs cədvəlində otaq və müəllim toqquşmalarının qarşısını necə almalı

Bir müəllim eyni saatda iki qrupa yazılıb, iki qrup eyni otağa gəlib, 12 nəfərlik qrup 6 yerlik otağa salınıb. Bu vəziyyətlər demək olar ki, hər kurs mərkəzinə tanışdır. Cədvəl kiçik olanda hər şeyi yadda saxlamaq olur. Qrupların, müəllimlərin və filialların sayı artdıqca isə toqquşmalar adi hala çevrilir.

Toqquşmalar niyə yaranır

Toqquşmaların çoxu eyni səbəblərdən baş verir:

• cədvəli bir neçə nəfər ayrı-ayrı fayllarda redaktə edir;
• dəyişiklik bir yerdə edilir, başqa yerdə yenilənmir;
• müəllim bir neçə filialda işləyir və onun ümumi qrafiki heç yerdə görünmür;
• birdəfəlik dəyişiklik (məsələn, əlavə dərs) əsas cədvələ yazılmır.

Ən pisi odur ki, toqquşma çox vaxt cədvəl tərtib olunanda yox, dərs günü, tələbələr artıq qapının ağzında olanda üzə çıxır.

Həftəlik cədvəli addım-addım qurun

1. Məhdudiyyətləri toplayın

Cədvələ başlamazdan əvvəl üç siyahı hazırlayın:

• Otaqlar: hər birinin tutumu və avadanlığı (məsələn, televizor, kompüterlər, lövhə).
• Müəllimlər: hansı gün və saatlarda işləyə bildikləri, hansı filiallarda dərs dedikləri.
• Qruplar: tələbə sayı, həftədə neçə dərs olduğu, dərsin müddəti və uyğun saatlar.

2. Ən çətin qruplardan başlayın

Əvvəlcə ən çox məhdudiyyəti olan qrupları yerləşdirin: məktəbdən sonra yalnız axşam gələ bilən tələbələr, yalnız müəyyən günlərdə işləyən müəllim, xüsusi avadanlıq tələb edən dərslər. Daha sərbəst qrupları sonra yerləşdirmək xeyli asandır.

3. Hər dərs üçün üç yoxlama

Cədvələ hər yeni dərs əlavə edərkən üç suala cavab verin:

1. Bu saatda otaq boşdur?
2. Bu saatda müəllim başqa dərsdə deyil, o cümlədən başqa filialda?
3. Bu saatda qrupun başqa dərsi yoxdur?

Bu sualları hər dəfə əl ilə yoxlamaq lazım gəlirsə, gec-tez biri unudulacaq. Ona görə ən etibarlı yol yoxlamanın avtomatik aparılmasıdır.

4. Aralara vaxt qoyun

Müəllim bir filialdan digərinə keçirsə, yol vaxtını nəzərə alın. Eyni otaqda ardıcıl dərslər arasında qısa fasilə isə otağı havalandırmağa və növbəti qrupun rahat daxil olmasına imkan verir.

Otağın tutumunu unutmayın

Otağın boş olması hələ onun uyğun olması demək deyil. Məsələn, 10 nəfərlik qrupu 6 yerlik otağa salmaq formal toqquşma sayılmır, amma dərs normal keçməyəcək. Hər otağın tutumunu qeyd edin və qrupa yeni tələbə yazılanda otağın hələ də uyğun olub-olmadığını yoxlayın. Qrup tədricən böyüyəndə bu yoxlamanı unutmaq çox asandır.

Əvəzetmələr

Müəllim xəstələnəndə və ya məzuniyyətə çıxanda dərsi başqa müəllim aparır. Bunun üçün bir neçə qayda:

• Əvəz edən müəllimin həmin saatda boş olduğunu yoxlayın: o da başqa qrupda dərs deyə bilər.
• Əvəzetməni birdəfəlik dəyişiklik kimi qeyd edin, əsas cədvələ toxunmayın.
• Dərsi kimin keçdiyini yazın. Bu, sonradan müəllimlərin dərs saatlarını hesablayarkən və keçilən mövzuları izləyərkən lazım olacaq.
• Əvəz edən müəllimə qrupun harada qaldığını və hansı mövzunun keçildiyini əvvəlcədən bildirin.

Dəyişiklikləri bildirin

Ən yaxşı cədvəl də dəyişir: bayram günləri, imtahan dövrü, otaqda təmir. Dəyişiklik ediləndən sonra əsas sual budur: bundan kim xəbər tutmalıdır?

• qrupun tələbələri və onların valideynləri;
• həmin dərsin müəllimi, əvəzetmə varsa, əvəz edən müəllim də;
• saatı dəyişən digər qruplar, əgər dəyişiklik onlara da təsir edirsə.

Bildiriş konkret olmalıdır, məsələn: "Çərşənbə günü saat 18:00-da riyaziyyat dərsi 3 nömrəli otaqda yox, 5 nömrəli otaqda keçiriləcək." "Cədvəldə dəyişiklik var" kimi ümumi mesaj əlavə suallar doğurur.

Dəyişikliyi son anda deyil, mümkün qədər tez bildirin. Valideyn uşağı dərsə özü gətirirsə, bir saat əvvəl göndərilən mesaj artıq gec ola bilər.

Həftəlik yoxlama

Hər həftənin sonunda növbəti həftənin cədvəlinə 10–15 dəqiqə ayırın. Birdəfəlik dəyişikliklər, əvəzetmələr və bayram günləri düzgün qeyd olunubmu? Dəyişiklikdən təsirlənən hər kəs xəbərdar edilibmi? Bu qısa yoxlama bazar ertəsi səhər yaranacaq çaşqınlığın qarşısını alır.

Zehinly kimi sistem necə kömək edir

Zehinly-də həftəlik cədvəl qurularkən otaq, müəllim və qrup toqquşmaları dərs yadda saxlanılmazdan əvvəl bloklanır. Cədvəldə dəyişiklik olanda tələbələr və müəllimlər bildiriş alır. Hər filialın öz meneceri var, mərkəzin sahibi isə bütün filialları görür. Pulsuz onlayn demoda bunu özünüz yoxlaya bilərsiniz.